Iris Schlagwein | Iris Schlagwein

Eigen boek uitgeven in acht maanden tijd

Heb je de ambitie om een boek te schrijven? Zit het al maanden, misschien al jaren in je hoofd? Jouw verhaal is de moeite waard om te vertellen, want je hebt specifieke ervaring die een ander verder kan helpen.

Let op! Dit blog is lang en bevat veel links. Je kunt het opvatten als sluikreclame of… laat je verrassen door mijn inspirerende vrienden en netwerk.

Wonen zonder huis is gewoon een goed verhaal

Sinds ik in april 2016 als huisoppas ben gaan wonen, wist ik dat dat mooie input voor een boek zou opleveren. Ik had alleen geen idee wanneer, wat of hoe. Dat veranderde toen ik de blog van Jelmer de Boer las, die zijn boek Thuisblijven is duurder in eigen beheer uitgaf en nu werkt aan zijn volgende boek, Autonomie. Ondertussen woon ik nog steeds in oppashuizen, en is mijn boek over hoe ik toch tot die vreemde beslissing ben gekomen, bijna een halfjaar uit. Tijd voor een terugblik!

Zomer 2017 – cursus Zelf Je Boek Uitgeven

Ik las op de blog van Jelmer dat hij werkte aan zijn boek Thuisblijven is duurder. Die titel triggerde me gelijk. Thuisblijven duurder?
Voor mij meestal niet.
Zelfs als ik in het goedkoopste hostel in Bali verblijf of als een ware digital nomad een appartement in Chiang Mai huur, ben ik duurder uit dan dat ik in Nederland woon. Hier heb ik 0 euro aan woonlasten. Ik pre-orderde Jelmer’s boek en door zijn wekelijkse updates per mail, kreeg ik gelijk een spoedcursus Zelf Je Boek Uitgeven.

Eind oktober 2017 – Ik verzin een scherpe deadline

Ik had net een project van acht maanden afgerond, waardoor ik €5.000,- spaargeld op m’n rekening had staan. Waar een ander dat zou bewaren ‘voor de zekerheid’, dacht ik: hoe zal ik dit eens spenderen? Zal ik dan nu een boek uitgeven? Geïnspireerd door de vele vragen over mijn levensstijl zonder huis, besloot ik eindelijk mijn boek te schrijven.

Ik maakte een plan en stelde een deadline: het boek wilde ik 1 juli 2018 gedrukt en wel in mijn handen hebben. En aangezien ik veel uren achter mijn laptop zou gaan doorbrengen, kon ik dat maar beter in een warm oord doen? Kwam die €5.000,- mooi van pas. Ik boekte een ticket naar Curaçao om bij familie te logeren en te starten met schrijven.

November 2017 – Planning, preview en fanclub

In de vijf weken in Curaçao maakte ik een planning, compleet met marketingplan, boekopzet, hoofdstukkenindeling, thema’s, doel, doelgroep, inhoud en korte samenvatting.

Via LinkedIn en Facebook vroeg ik mijn netwerk wie deze planning wilde lezen en feedback wilde geven. Geweldig dat er veel mensen waren die mij steunden, vragen stelden en kritisch naar mijn plan keken. Hier heb ik de meest waardevolle informatie uit gehaald.

De preview schrijven geeft helderheid
Naar aanleiding hiervan schreef ik een preview van het boek (ook handig om inzicht te krijgen waar ik precies over wilde schrijven) en maakte daar een website bij. Deze preview bood ik aan als gratis download in Facebookgroepen waar mijn doelgroep zich bevindt. Zo kon ik feedback krijgen op mijn schrijven, vragen over het onderwerp verzamelen en potentiële boekkopers warm maken. Ongeveer 300 mensen hebben de preview gedownload en zo’n 20% heeft erop gereageerd. Ik kreeg overwegend positieve reacties, wat me een enorme boost gaf om verder te schrijven.

Via een van de Facebookgroepen kwam ik in contact met Eva Disselhoff. Zij is redactrice en werkt voornamelijk voor uitgevers, maar wil graag vaker samenwerken met selfpubbers. Het klikte vanaf het begin en ondanks dat ik er toen geen idee van had wat een redacteur precies doet en verwacht, leek het me verstandig haar naam te noteren.

December 2017 – Eventjes in de kou

Na Curaçao was ik vier weken in Nederland – ondertussen was ook mijn volgende bestemming bekend, ik had een ticket geboekt voor zeven weken Thailand. In die vier weken thuis (in een oppashuis) moest ik even schakelen. Er lag veel ander werk op me te wachten en ik wilde vrienden en familie zien. Het boekproces lag uiterlijk even stil, maar innerlijk borrelde en bruiste er van alles. Aan Eva vroeg ik alvast of ze eind januari tijd had om de eerste versie van het manuscript te lezen.

Januari 2018 – Schrijven op Koh Samet, Thailand

Behoorlijk onvoorbereid ging ik naar Thailand. Ik had niet eens een visum geregeld, zo erg was ik met mijn hoofd bij het boek-dat-geschreven-moest-worden. Na twee dagen in overweldigend Bangkok besloot ik om zo snel mogelijk naar het dichtstbijzijnde eiland te reizen. Ik kwam ‘s middags aan op Koh Samet, liep langs een geschikt koffietentje met airco en wist: hier ga ik morgen werken.

Dat was een goede keuze, want het bleek al snel de enige fijne werkplek in de buurt te zijn, met goede koffie, niet-wiebelende tafels, wifi en dichtbij het hostel waar ik verbleef. In 12 dagen tijd, met tussendoor twee dagen ‘vrij’, heb ik ongeveer 110 pagina’s geschreven. Ik schreef zonder plan. Koos een thema en daarover schreef ik alles wat me maar te binnen schoot. Na die 12 dagen was ik helemaal leeg en kapot, ondanks de Thaise massages om mijn rug en schouders te verzorgen.

Februari 2018 – Toe aan ontspanning

Gelukkig kwam vriendin Denise me opzoeken. Ik ging terug naar Bangkok om haar daar op te halen en samen reisden we naar Chiang Mai, waardoor ik ongeveer een week vrij had en het schrijven kon laten bezinken. Het manuscript stuurde ik naar redacteur Eva, met daarbij de vraag: hoe kan ik de beste vorm vinden voor mijn verhaal? Feedback was welkom. Zij had een paar weken tijd nodig om te lezen en reageren, dus we spraken af dat we zouden skypen wanneer ik terug was uit Thailand.

Voor mij was er nog genoeg te doen. Een boek uitgeven is niet per se moeilijk, je moet alleen wel discipline hebben.

Ik schreef over dingen die ik vergeten was of waar ik nog niet helemaal uit was gekomen in de eerste versie. Ik werkte aan de salespage voor Thuis zonder huis en zorgde dat het technisch mogelijk was om een pre-order te bestellen (waarvoor veel dank voor de mogelijkheden en support van SYS Platform).

Door de pre-orders hoefde ik niet zelf te investeren
Dit pre-ordersysteem had ik van Jelmer afgekeken. Ik wilde dat zoveel mogelijk mensen alvast het boek zouden bestellen, wat mij de gelegenheid gaf om de drukkosten en andere boek-investeringen te betalen. Daarnaast konden vroege bestellers alvast meelezen in het boekdocument in Google Docs en feedback geven op de tekst.

In deze tijd legde ik ook contact met vormgevers Marte en Marit van Kwartier M, plande ik met Louise Boonstoppel een fotoshoot voor de achterflapfoto en verfijnde ik samen met Denise mijn planning. Ook legde ik voor het eerst contact met drukker Pumbo, zij kennen alle ins en outs over zelf je boek uitgeven.

Maart 2018 – Alle tijd van de wereld

De deadline om mijn boek in te leveren bij de drukker was 23 mei, als ik het boek op 1 juli gedrukt en wel in mijn handen zou willen hebben. Toen ik op 5 maart terug in Nederland kwam, dacht ik dat het schrijven voor 80% klaar was en dat ik dus alle tijd van de wereld had om het boek af te maken. Heb ik me daar even in vergist… Achteraf gezien was ik op dat moment nog maar op 40%.

Ik skypte met Eva en we maakten een plan. Het thema ‘thuis’ moest aan elke geschreven zin te relateren zijn. Ook de opzet van het boek werd duidelijk. Het zou uit zes delen bestaan, met elk een eigen thuis-thema. Deze maand schreef ik verder, koos de definitieve titel, richtte ik een eigen uitgeverij op en vroeg ik een ISBN nummer aan. Effectief werkte ik misschien maar 24 uur per week aan mijn boek maar in mijn hersenpan borrelden de ideeën verder. Soms kreeg ik weer nieuwe inzichten en werkte ik 15 uur per dag.

April 2018 – Waarom staat deze zin erin?

Nadat Eva het tweede concept had gelezen en feedback had gegeven moest ik aan de bak. Schrijven en schrappen, schuiven met hoofdstukken en de grote vraag: waarom staat deze zin erin?

Nu moest ik ook gaan denken over hoe ik de distributie van de boeken wilde vormgeven. Ik koos voor fulfilmentbedrijf Snappex. Niet na grondig onderzoek, maar na een vriendelijke mail van en goede referenties over Peter Driessen. Verder reageerde ik op de verschillende versies van het omslagontwerp, had een fotoshoot met Louise en contact met de drukker over de vormgeving van het binnenwerk. Ook kreeg ik al wat media-aandacht vanwege mijn levensstijl zonder huis, af en toe stond er een interview op het programma.

Iris Schlagwein — omslagontwerp **Kwartier M**, omslagfoto **Louise Boonstoppel**

Mei 2018 – De deadline is in zicht

Mijn werkdagen werden langer en langer. Elke kritische maar noodzakelijke opmerking van redacteur Eva wilde ik met aandacht verwerken.
En net toen ik hélemaal klaar was met eindeloos achter mijn laptop zitten, kwam er hulp van onverwachte kant. Vriendin (en blogger) Manon kwam pannenkoeken eten. Ze vroeg: ‘Mag ik je helpen met je boek? Ja, maar ik bedoel écht. Met kritiek enzo en dat ik het mag zeggen als het gewoon nergens op slaat?’ Ja, heel graag zelfs, kom maar op met die rode strepen!

Ik verkocht steeds meer pre-orders, maar er waren ook veel mensen in mijn omgeving sceptisch. Wie zou er nu een boek van Iris uit Noordwijk willen lezen? Maar ik was overtuigd dat wat ik aan het maken was, iets bijzonders zou worden.

Eva, Manon en ik werkten met zijn drieën in het document. We zetten alles op alles om de deadline te halen. Avond aan avond skypte ik met Manon en lazen we hardop de alinea’s voor die nog niet door onszelf goedgekeurd waren. Hoe later het werd, hoe creatiever de zinnen. De week voor 23 mei heb ik mezelf bijna over de kop gewerkt – niet echt volgens de levensstijl die ik promoot – maar het was ergens goed voor.

Juni 2018 – Even ademhalen en weer door

Nu het boek definitief bij de drukker lag, nam ik een paar dagen welverdiende rust. Maar niet te lang, want oja, er moest ook nog een e-pub versie van het boek komen. De boekpresentatie moest voorbereid worden en het werk wat ik de afgelopen twee maanden voor me uit had geschoven kon ik nu niet langer uitstellen. Ook bleef ik via social media delen over mijn proces en stuurde ik om de week e-mails naar mijn ‘fanclub’ en de mensen die hadden gepre-orderd. Zo was al een grote groep mensen betrokken bij het uitkomen van mijn boek.

Een paar dagen eerder dan gepland was daar het langverwachte moment: ik hield mijn boek voor het eerst in handen!

Juli 2018 – Boekpresentatie

Een boek uitgeven is een hele bevalling gebleken, maar: ik had mijn eigen deadline gehaald en binnen acht maanden mijn boek af gekregen! Dat vond ik wel een feestje waard. De boekpresentatie was op donderdag 5 juli, bij I Scream Coffee in Leiden, de koffieshop van oude vriend Gerben. Manon zong live ‘Ain’t got no home’ van Nina Simone om de avond te openen en mijn zus en broer hebben allebei hun trots uitgesproken. Met een heuse signeersessie heb ik de avond trots en voldaan afgesloten.

Zomer 2018 – Thuis zonder huis wordt gelezen

Nu Thuis zonder huis de wereld in is gebracht, kan ik genieten van de reacties. Lees hier de interviews en luister de podcasts die sindsdien zijn gemaakt. Per mail, whatsapp en op Bol.com ontving ik al veel recensies en complimenten. Iedereen leest het boek op zijn eigen manier, Jan schreef bijvoorbeeld:

Thuiskomen in jezelf… ik dacht dat ik voornamelijk zou lezen over het avontuur dat leidde tot een nieuwe manier van ‘licht’ leven. Maar ik werd overdonderd door zeer goed in te voelen pure emoties en ontwikkeling, langs Iris’ persoonlijke dalen, momenten van inzicht en dappere stappen naar verandering.

Wat misschien wel het meest indrukwekkende is is de diepgang van het boek. Gecombineerd met de prachtig aansluitende quotes uit de Tao Te Ching, houdt ze een spiegel op aan de lezers die eenieder op een andere manier zal voelen…

Conclusie: zelf een boek uitgeven

Na het maakproces van Thuis zonder huis heb ik geleerd dat je verhaal opschrijven iets heel anders is dan een boek schrijven. Waar ik me het meeste in heb vergist is de tijd die het kostte om te komen van een uit mijn hart geschreven tekst, tot een leesbaar verhaal. Het is een vak apart om een lezer mee te nemen in een logische vertelstructuur. Er is een dunne lijn tussen de lezer genoeg prikkelen om verder te lezen en ook weer niet teveel bij de hand nemen.

Om het verhaal tot een boek te maken is het nodig dat je jezelf strakke kaders stelt, elke zin tot vervelens toe checkt en regelmatig pareltjes van teksten schrapt. Dit klinkt misschien niet als een aanmoediging om ook een boek te schrijven, maar de echte conclusie is dat ik ontzettend genoten heb van het hele maakproces. Alle informatie over selfpubbing is op internet te vinden, het kost alleen wat tijd. Als je bereid bent die tijd te investeren, kan ik het zeker aanraden!

Als laatste nog een belangrijke tip

Jan eindigde zijn review met de volgende woorden: ‘Lees dit boek, maak aantekeningen en geef het dan door. Want voor iedereen in je omgeving is hier veel waarde uit te halen en dan vooral het inzicht dat grote verandering met kleine acties te bereiken is.’ En dat is precies hoe ik Thuis zonder huis heb geschreven en uitgegeven. Acht maanden lang elke dag een kleine actie, en ineens was daar mijn boek. Wil je ook jouw verhaal schrijven en als boek uitgeven? Zet elke dag een stap en je grootste dromen worden werkelijkheid.

Benieuwd naar het resultaat?

Ga naar www.thuiszonderhuis.nl en klik op Bestel nu. Het e-book kun je direct lezen, het gedrukte boek heb je binnen 24-48 uur in huis. Veel leesplezier!

Woon-achtig

Door Iris Schlagwein

Vier vloggers, waaronder ik, over andere manieren van wonen. Bijvoorbeeld als je geen eigen huis kunt vinden. Bij mij is dat niet het de reden van het huisoppassen geweest, maar hee: ik laat graag zien hoe ik woon!

Gemaakt door Manon Hessels en Nynke Vermaat, voor de VPRO.

Thuiskomen bij jezelf – Dingen duiden met Susan Dullink

Door Iris Schlagwein

Dingen die niet zo vanzelfsprekend zijn, duiden

Als een typische millennial houdt Susan ervan om dingen te doorgronden, klein en groot. Ook het begrip thuiskomen hoort daarbij, want zo eenvoudig is dat niet te duiden.

Susan: “In mijn dagelijks leven ben ik dagvoorzitter, moderator en spreker. Dit vind ik geweldig om te doen; samen met andere mensen dingen beter begrijpen. Mijn uitgangspunt is nuanceren en complexe dingen simpel maken. Naast mijn werk op het podium, maak ik zelf een podcast en schrijf ik artikelen over kleine en grote levenskwesties.”

Twee minimalisten in gesprek over thuiskomen

Susan leeft duurzaam en had zelf al grondig geminimaliseerd, toen ze via via over mijn levensstijl hoorde. We waren beiden eerder geïnterviewd voor een videoreportage over minimalisme.

Ook had ze mijn boek Thuis zonder huis gelezen en wilde daar graag over in gesprek. We ontmoetten elkaar in mijn oppashuis in Amsterdam, de positieve energie spatte van ons gesprek af. Dat krijg je als je twee nieuwsgierige, open dames bij elkaar zet.

Thuiskomen bij jezelf is…

Susan legt uit: “Thuiskomen bij jezelf betekent dat je stappen zet om steeds meer jezelf te kunnen zijn. Op het gebied van relaties, werk, wonen, alles eigenlijk. Ik ga met Iris in gesprek over haar keuzes, hoe vrij ze leeft en wie haar inspiratiebronnen zijn.”

Luister de podcast hier

Ontmoeten en observeren in de spits

Door Iris Schlagwein

Observeren

Den Haag Centraal, 08.13 uur. Ik doe de deur van de coupe open en een collectieve ochtend-adem dampt me tegemoet. Alle plekken zijn bezet en neem mijn plek in het gangpad in, voor dit korte ritje. Ik sta naast een Chinese vrouw met 3 kronkelige haren uit de moedervlek op haar wang. Ze heeft dikke brillenglazen. Ziet ze zo slecht dat ze de haren nooit heeft opgemerkt of of boeit het haar haar niet?
Een man zuigt aan een Breaker alsof z’n leven er vanaf hangt en duwt en perst het laatste restje eruit.
Een vrouw is uit haar blouse gescheurd.
Ik kijk naar beneden, op het telefoonscherm van een oudere man. Op Youtube bekijkt hij filmpjes van Tom en Jerry.
Iemand zegt binnensmonds ‘godver’. Net niet binnensmonds genoeg, waardoor sommige medereizigers geïrriteerd opkijken.
Een meisje met dreads en een zwarte hoodie met felgroene tekens valt uit de toon tussen alle pakken en hakken.

Ontmoeten

Na tien minuten heb ik mijn bestemming bereikt. Ik loop het station uit en ontwijk de langs mij heen rennende mensen die nog net hun trein willen halen. Glimlachend doe ik een stap opzij voor een Somalische jongeman die recht op me af stormt. Een grote witte lach straalt op me af – mijn dag is goed begonnen.

Lees hier mijn volgende blog over het observeren en ontmoeten van de reizende medemens: Avonturen in de spits.

Onderweg met alleen een koffer

Door Iris Schlagwein

Op een frisse lenteochtend wandel ik met mijn rode koffer ter grootte van de gemiddelde handbagage, in een voor mij nog onbekende stad in Nederland. Onderweg naar mijn nieuwe huis. Twee weken geleden heb ik de sleutel gekregen van de plek die ik hier ga bewonen.

Tijdelijk, totdat de huiseigenaren weer terugkomen van vakantie. In hun vakantieperiode pas ik op de kat, de planten en de post. Kleding, verzorgingsproducten, wat etenswaren en mijn laptop neem ik met me mee, verder is alles wat ik nodig heb in het oppashuis aanwezig. Zo woon ik elke drie tot vier weken op een andere plek. Klinkt dat onzeker en stressvol? Voor mij niet, maar om dat te verduidelijken zal ik eerst vertellen hoe deze levensstijl is ontstaan.

Twee jaar eerder…

Ruim twee jaar geleden stond ik met dezelfde rode koffer bij mijn zusje en haar man op de stoep. Voordat ik aanbelde flitste er door mijn hoofd: daar sta ik dan. Ik ben 29 jaar. Ik heb geen baan, geen spaargeld, geen huis en geen ‘doel’. Eerlijk is eerlijk, ik was nog een van de twee bezitters van een koophuis, maar aangezien ik die ochtend mijn relatie had verbroken, wilde ik niet meer in dat huis wonen. Ik had geen idee wat de toekomst zou brengen. Wat was ik opgelucht en dankbaar dat ik bij mijn zusje terecht kon.

Ongemerkt was ik de laatste tijd steeds meer van mijn pad afgedwaald. Ik was afgesloten van mijn gevoel en de lichtjes in mijn ogen waren gedoofd. Zo kon het leven toch niet bedoeld zijn? Ik koos ervoor om mijn hart te volgen en ging na tien jaar samenzijn weg bij mijn vriend. Ik had behoefte aan avontuur, in plaats van week in, week uit dezelfde routines te volgen en mezelf een enorme prestatiedruk op te leggen. Avontuur kreeg ik, want aangezien mijn zusje zwanger was, was duidelijk dat ik niet lang bij haar en haar man kon blijven wonen.

Ik had natuurlijk snel een baan en huis kunnen zoeken, maar in plaats daarvan gaf ik mezelf de ruimte om uit te vinden waar ik werkelijk behoefte aan had. Het idee om op huizen en huisdieren te passen gaf me zowel financiële als fysieke ruimte en het duurde niet lang voordat de eerste vakantiegangers zich meldden. Ondertussen heb ik 26 oppashuizen bewoond en doe ik het niet meer uit noodzaak, maar omdat het me ultieme vrijheid geeft.

De koffer is mijn trouwe reisgezel

Januari 2018. Ik stap het vliegtuig uit en sta op Thaise bodem, in Bangkok. Op mijn bagage wachten hoeft niet, want ik reis enkel met mijn vertrouwde rode koffertje. De komende zeven weken heb ik genoeg aan acht kilo kleding en spullen, inclusief mijn laptop. Na weken van voorbereiding is het eindelijk zover: ik ga een boek schrijven en zelf uitgeven. Aangezien ik daarvoor uren en uren achter mijn beeldscherm zal doorbrengen, leek het me een goed idee om dat op een tropische bestemming te doen. Mijn plan is als volgt: ik zoek het dichtstbijzijnde eiland op (dat blijkt Koh Samet te zijn) om daar een vliegende start te maken en mijn hoofd leeg te schrijven.

Het resultaat Thuis zonder huis is het eerlijke en kwetsbare verhaal over mijn levensstijl en hoe ik daartoe gekomen ben – het is geen pleidooi om óók je huis vaarwel te zeggen. Wel deel ik de ups en downs van mijn zoektocht naar een gelukkiger en lichter leven. Aan het einde van de zeven weken in Thailand heb ik het boek voor tachtig procent af en kan ik voldaan weer ‘huis’-waarts keren.

Geen idee wat de toekomst brengt

Of het nu in binnen- of buitenland is, het onderweg zijn brengt me prachtige ontmoetingen. Zowel met de huiseigenaren als onbekenden gaan gesprekken gauw de diepte in en daar geniet ik van. Het voelt alsof ik elke dag een beetje op vakantie ben en mag ontdekken wat voor moois er na elke straathoek te vinden is.

Een eigen plek mis ik niet, want in elk huis waar ik tijdelijk woon, voel ik me thuis. Het thuisgevoel zit in mij, daar heb ik geen vaste locatie voor nodig. Wanneer het moment aanbreekt dat ik wel een vaste plek mis, zal ik daarnaar op zoek gaan. Dat zou prima een klein appartement kunnen zijn, maar ik kan ook me voorstellen dat ik ga rondtrekken met een camper of samen met mijn vriend op huizen in het buitenland ga passen.

Toen ik met mijn koffer bij mijn zus voor de deur stond had ik geen idee wat de toekomst zou brengen en dat voelde vervelend. Nu weet ik dat nog steeds niet, maar ik ervaar de onzekerheid niet meer als last. Vol vertrouwen ga ik de toekomst tegemoet en laat ik me graag verrassen.

Wil je ook huisoppassen? Lees mijn e-book Handleiding voor de huisoppas.

Deze tekst verscheen in verkorte versie in mannenmagazine MUSK4.

Podcast Ik weet het ook niet, met Jelmer de Boer

Door Iris Schlagwein

Ik weet het ook niet podcast

Podcast van schrijver Jelmer de Boer.

Iris heeft geen huis maar is niet dakloos. Ze past al een aantal jaar op huizen van anderen en heeft zo enorm lage woonlasten. Dat geeft haar best wat vrijheid. Dus daarom praten we erover.

Nep gedoe kost energie

Door Iris Schlagwein

Thuis zonder huis gaat over thuiskomen bij jezelf. Dit doe ik door te bekijken welke mensen ik graag om me heen heb en waar ik moeite voor wil doen. Maar ook bekijk ik wie mijn energie vreet en hoeveel aandacht ik hen wil geven. Want ongemerkt slurpen sommige gesprekken me leeg.

Mensen die een masker opzetten in contact met anderen zijn niet zo betrouwbaar, je kunt immers niet weten wat ze menen. Wil ik ze eigenlijk wel om me heen hebben, mensen die niet hun authentieke zelf zijn? Maar laat ik ook hand in eigen boezem steken. Ben ik zelf eigenlijk wel zo open en authentiek?

De volgende situatie is een voorbeeld van een afspraak die mij energie kostte, toen ik meer dan vier jaar geleden nog ontzettende rugpijn had.

Het is vrijdagavond, ik heb een eetafspraak met een stel vriendinnen. De avond is gezellig, er wordt gelachen en gegeten. We kletsen honderduit maar ik merk dat er om bepaalde onderwerpen heen gepraat wordt. Er zijn allerlei ongeschreven regels: over populaire tv-programma’s, het afgelopen weekend en hilarische dates mag wel gesproken worden, maar naar de pittige scheiding van iemands ouders vragen ‘doe je gewoon niet’. Ook vragen hoe de zestigurige werkweken op kantoor bevallen, worden niet gewaardeerd. Collectief weten we wat de no-go’s zijn. Het moet vooral luchtig blijven. Ik doe er net zo hard aan mee. Als er wordt gevraagd: “Hoe is het nu met je rug?” hang ik een algemeen verhaal op. “Je kent het wel, met ups en downs, maar toch steeds een stukje beter. Hoe is het met jouw blessure? Nog naar de fysio geweest?” Snel een ander onderwerp aansnijden.

Het liefst wil ik verbinding

Hoezeer ik ook behoefte heb aan verbinding en verdieping, ik geef mijn ware gevoelens niet prijs. Blijkbaar is de sfeer niet veilig genoeg en durf ik niet de eerste te zijn die de regels breekt. Ik wil aardig gevonden worden en niet degene zijn die de sfeer verpest. Ik ben bang dat ik in de pan gehakt wordt wanneer ik me kwetsbaar toon. Vaag ben ik me bewust van de tijd. Er speelt in mijn hoofd: wat is een acceptabele tijd om weer weg te gaan? Dit aanvoelen van wat wel en niet ‘kan’, slurpt energie en ik wil het liefst weer thuis zijn.

Bij het weggaan hoor ik het gebruikelijke “nou, het was gezellig” en “moeten we gauw weer doen”. Ik vat dat letterlijk op en een paar dagen later app ik, om ‘gauw weer’ af te spreken. “Ja leuk, we houden contact!” is het antwoord. Ik ben in de war: we hebben toch contact – om meteen iets af te spreken? Naïef typ ik: “Kun je bijvoorbeeld maandag?” om vervolgens een tegenvoorstel te krijgen voor ongeveer twee maanden later. Ik voel me afgewezen en uitgeput.

Een gesprek of uitwisseling van energie?

Ik begin te voelen wat de omgang met anderen met mij doet, er gaat er een wereld voor me open. Nuances in sfeer beginnen me op te vallen, en als een beginnend socioloog observeer ik het menselijk gedrag in mijn omgeving. Het valt me op dat in contact tussen twee mensen een uitwisseling van energie plaatsvindt. Misschien herken je dit type gesprek:

Buurvrouw: “Mijn moeder is echt raar, want…”
Buuf: “Oh ja! De mijne doet dat ook altijd als…”
Buurvrouw: “Ja, ze zei dit…”
Buuf: “Echt? Ik zou echt dit zeggen als mijn moeder…”
Buurvrouw: “Nee, ik zei dit…”
Buuf: “Nou, tegen mijn moeder zei ik dit…”

Dit is eigenlijk geen gesprek, het is een uitwisseling van feiten. Het is duidelijk dat twee mensen allebei over hun eigen moeder vertellen. Wanneer twee mensen een gesprek voeren ontstaat vaak een gevecht om energie. Ik geef een beetje, jij neemt een beetje. Jij geeft een beetje en ik neem het terug. Vaak merk je het niet, omdat het om kleine beetjes gaat en de energie redelijk in balans blijft. Toch kun je als je wegloopt na een gesprek het gevoel hebben dat jij de winnaar of de verliezer bent. Een winnaar als je je ineens een stuk lichter voelt; je hebt even je hart gelucht en bent blij dat je je ei kwijt kon. Een verliezer als je je ineens een stuk zwaarder voelt. De ander heeft jouw gemoed beïnvloed en je hebt het nare gevoel overgenomen.

Roddelen laat je zwaar voelen

Nog een voorbeeld: een vriendin vertelt me over een gezamenlijke kennis. “Ze zei dit en dat hoef ik toch niet te pikken? Dat is toch belachelijk?” Grote kans dat ze niet wil horen: “Dat moet je accepteren en ik vind het niet belachelijk, want…” Ze wil dat ik meega in haar verhaal, haar gelijk bevestig en het liefst dat ik er nog een schepje bovenop doe: “nou, dat doet me denken aan die keer dat ze bij mij nog iets veel ergers deed”. Ze komt bij mij energie halen om zo gevoed te worden in haar klaagzang. Wanneer ik die energie zou geven, verzanden we in een gesprek vol negativiteit, roddelen en oordelen. Mijn vriendin voelt zich naderhand lichter en ik voel me zwaarder.

Hoe kan ik met die nare energie omgaan?

Om dit soort gesprekken te veranderen is de enige manier zelf veranderen in je communicatie. Dat vergt moed. Hoe sterk is het om te zeggen: “Het voelt voor mij niet goed om zo negatief over die persoon te praten, laten we stoppen”? Wat zou er gebeuren als ik zeg: “Ik stel voor om diegene even te bellen, dan kun je het meteen tegen haar zeggen”? Ik denk niet dat het gewaardeerd wordt, toch blijf ik dicht bij mezelf als ik het wel doe. Tegenwoordig bescherm ik mijn energie door in deze energieslurpende gesprekken niet meer mee te gaan. Mensen die zo gesprekken willen voeren, hebben dat door en komen de volgende keer niet gauw meer naar mij met hun klaagzang. Ik doe immers niet mee, dus dan is tegen mij klagen opeens niet zo leuk meer.

Wat als iemand toch tegen me klaagt?

Wanneer iemand toch mijn energie komt halen, heeft diegene het vaak zelf zwaar en verzandt daarom in negativiteit. Als ik dat opmerk, kan ik compassie voelen en geduldig luisteren. Deze persoon doet het absoluut niet expres. Ik besluit om vrijwillig mijn energie aan de ander te geven en daarmee is er voor mij geen gevecht meer, ik voel me niet leeggezogen. De ander voelt zich gehoord en ik ben mijn energie niet kwijt. Beiden lopen we als een winnaar bij het gesprek weg.

Lees mijn blog Omgaan met negativiteit

Zoek naar synergie in gesprekken

De beste gesprekken zijn die waarin synergie plaatsvindt. De twee deelnemers aan het gesprek versterken elkaar en voeden elkaar met positieve energie. Je kunt vast haarfijn aanvoelen bij welke mensen in je omgeving dit zo is. Vaak zijn deze personen op één hand te tellen. Zorg dat je deze mensen koestert en vertelt hoe blij je met ze bent! Dit versterkt de vriendschap en zorgt dat jullie gesprekken verdiepen.

Deze tekst is gebaseerd op een hoofdstuk uit Thuis zonder huis. Wil je meer lezen? Bestel het boek hier.

Loslaten kun je niet actief doen, hoe dan wel?

Door Iris Schlagwein

Loslaten kun je niet actief doen. Het gebeurt wanneer je er klaar voor bent. Wat je actief kunt doen is aandacht geven aan dat waar je bang voor bent. Wanneer je dat doet, voel je je lichter en merk je dat je iets losgelaten hebt. Wat je actief kunt doen is aandacht geven aan dat waar je bang voor bent.

Stel, mijn baas waardeert me niet…

Denken in doemscenario’s gaat razendsnel en gebeurt vaak als je al gestrest bent. Stel, mijn baas waardeert me niet. Hij commandeert me in het rond en neemt al mijn harde werk voor lief. Ik heb het gevoel dat ik het maar moet slikken. Want…

Wat als ik hem de waarheid zeg? Dan is hij ontevreden over me en zal hij er alles aan doen om me te ontslaan.

Wat als hij me ontslaat? Dan heb ik geen inkomen meer en kan ik mijn huur niet meer betalen.

Wat als ik mijn huur niet meer kan betalen? Dan word ik mijn huis uitgezet.

Wat als ik mijn huis word uitgezet? Dan ben ik dakloos en vind ik misschien geen baan.

Wat als ik dakloos ben en geen baan vind? Dan ben ik hongerig, ongelukkig en zal ik steeds verder afglijden.

Dat zou een gedachtegang kunnen zijn. Het is uiteindelijk de angst voor hongerig en ongelukkig zijn en steeds verder af te zullen glijden, die ervoor zorgt dat ik niet tegen mijn baas in ga en genoegen neem met een baas die me niet waardeert.

Hoe kun je een angst loslaten?

Doorleef het nare gevoel, in plaats van dat je ervoor wegloopt. Ik zal het illustreren met een voorbeeld: je bent bang wat er op vakantie mis kan gaan en bent daar veel mee bezig. Je ligt er zelfs wakker van. Je wilt het graag loslaten, want je weet dat het piekeren geen zin heeft, maar je kunt er niet mee stoppen. Geef aandacht aan de onderliggende angst: ga na wat er allemaal mis kan gaan en schrijf dat een voor een op, tot je niets meer kunt verzinnen. Dan bedenk je per punt waar je bang voor bent en daarna per punt wat je zou doen als dat zou gebeuren. Daarachter zet je hoe je daar een maand later op terug zou kijken. Oftewel, je geeft je gepieker serieuze aandacht en onderzoekt wat het is, dat je angst oproept. Bijvoorbeeld:

Wat kan er misgaan?
Ik kan ziek worden van het eten, zo erg dat ik naar het ziekenhuis moet.

Waar ben je bang voor?
Dat ik mijn halve vakantie mis
Dat ik een dodelijk virus oploop
Dat ik in een heel armoedig ziekenhuis terechtkom
Dat ik de artsen niet begrijp door de taalbarrière

Wat zou je doen als dat zou gebeuren?
Als ik mijn halve vakantie mis – dan boek ik een nieuwe vakantie
Als ik een ernstig virus oploop – dan laat ik me behandelen en neem ik medicatie
Als ik in een heel armoedig ziekenhuis terecht kom – dan bel ik mijn zorgverzekering
Als ik de artsen niet begrijp – dan zoek ik een tolk of gebruik ik Google translate

Hoe kijk je er een maand later op terug?
Als ik mijn halve vakantie mis – dan ben ik blij om weer thuis te zijn
Als ik een ernstig virus oploop – dan ben ik blij dat ik het heb overleefd
Als ik in een heel armoedig ziekenhuis terecht kom – dan vertel ik lachend en gierend de horrorverhalen aan mijn vriendinnen
Als ik de artsen niet begrijp – dan ben ik trots op mezelf dat ik me toch heb weten te redden

Stress en gepieker loslaten

Je relativeert je angsten en hierdoor lost je oorsponkelijke wens: ‘ik wil mijn gepieker over wat er mis kan gaan op vakantie loslaten’ op. Zo zou je dat ook in het eerste voorbeeld kunnen doen. Vraag je af: als ik tegen mijn baas inga (of hem de waarheid zeg, of ontslag neem, of … vul maar in), wat kan er dan gebeuren? Waar ben ik bang voor? Wat zou ik doen als dat zou gebeuren en hoe kijk ik daar een maand later op terug? Als je dit onder ogen durft te zien ontstaat er ruimte. Zonder actief los te laten, is het vanzelf gebeurd.

Deze tekst is gebaseerd op een hoofdstuk uit Thuis zonder huis. Meer van dit? Bestel het boek hier en je hebt het morgen in huis.

Angst voor wat er kán gebeuren

Door Iris Schlagwein

We zijn zo gewend om altijd maar rekening te houden met ‘later’. We willen onszelf veiligstellen door te zorgen dat we genoeg geld hebben. Uit angst timmeren we alles dicht, sluiten verzekeringen af en zijn op ‘alles’ voorbereid. Welk rampscenario je ook noemt, we hebben er rekening mee gehouden. Je weet maar nooit wat er kan gebeuren.

Je weet maar nooit wat er kan gebeuren.
Je weet maar nooit wat er kan gebeuren.

Hoor je hoe je die zin op verschillende manier kunt uitleggen?
‘Het is mogelijk dat er ingebroken wordt’ is een manier.
‘Het is mogelijk dat ik een miljoen euro win’ is een manier.

Ik kan morgen onder een auto komen

Positief of negatief, ze zijn allebei even waar. Op de zin ‘Ik kan morgen onder een auto komen’ kun je ook verschillend reageren.

Als eerste met: ‘YOLO!’ (You Only Live Once). Het betekent dat je maar nooit weet wat er kan gebeuren, dus wil je van elke minuut genieten. Deze instelling zorgt ervoor dat je je geen zorgen meer maakt, maar de kans is ook aanwezig dat je roekeloos gedrag gaat vertonen.

Wanneer je bang bent om dood te gaan door een aanrijding, kan een andere reactie zijn om het verkeer op drukke tijden te mijden. Je kunt proberen zo min mogelijk over te steken, je kunt een metalen pantser dragen, je kunt voor altijd binnen blijven. Alles om te zorgen dat je niet onder een auto komt. Is het erger om een kans te hebben overreden te worden of is het erger om in angst te leven?

Wat als het mis gaat?

Dit lijkt een bizar voorbeeld, maar in het echte leven zijn we constant bezig met anticiperen op ‘wat er zou kunnen gebeuren’, op een negatieve manier. Een dodelijke zin hierbij is: wat als.
Wat als je iets stoms zegt als je leuke buurman je aanspreekt?
Wat als je niet genoeg vitamines en superfoods binnenkrijgt?
Wat als je thuis blijft in plaats van naar het feestje te gaan?
Omdat je bang bent voor wat er zou kunnen gebeuren, ga je jezelf in de meest vreemde bochten wringen om dat niet mee te hoeven maken.

De angst houdt je op je plek

Stel, je baas waardeert je niet. Hij commandeert je in het rond en neemt al je harde werk voor lief. Je hebt het gevoel dat je niet anders kan. Want…
Wat als je hem de waarheid zegt? Dan is hij ontevreden over je en zal hij er alles aan doen om je te ontslaan.
Wat als hij je ontslaat? Dan heb je geen inkomen meer en kun je je huur niet meer betalen.
Wat wat als je je huur niet meer kan betalen? Dan word je je huis uitgezet.
Wat als je je huis wordt uitgezet? Dan ben je dakloos en vind je geen baan.
Wat als je dakloos ben en geen baan vindt? Dan ben je hongerig, ongelukkig en zal je steeds verder afglijden.

Dat zou een gedachtegang kunnen zijn. Het is uiteindelijk de angst dat je hongerig en ongelukkig zal zijn en steeds verder zal afglijden, waardoor je niet tegen je baas in gaat en genoegen neemt met een baas die je niet waardeert.

Mijn angst werd werkelijkheid

Voor veel mensen is het verliezen van hun huis een worst case scenario, zo ook voor mij. Eén van de terugkerende gesprekken met mezelf was: ‘ik kan A of B kiezen, áls ik maar genoeg geld heb om m’n huur (later werd ‘huur’ vervangen door ‘hypotheek’) te betalen’. De noodzaak om daar genoeg geld voor te hebben had veel invloed op keuzes die ik maakte. Op zich een redelijke wens, helemaal niks mis mee.

Tot het moment aanbrak dat ik inderdaad geen huur meer kon betalen: ik ging bij mijn toenmalige vriend weg en ik had geen inkomen of spaargeld. Niet zo slim, zou je zeggen? De situatie was zo, dat we een jaar daarvoor ons spaargeld in de aankoop van een huis hadden gestopt. Mijn parttime baan had ik pas opgezegd om me volledig te focussen op mijn eigen bedrijf. Het lijkt een onhandige timing, maar misschien kwam het juist perfect uit…

Wonen zonder eigen huis

Ik werd uitgedaagd om te dealen met mijn angst om geen huur te kunnen betalen. Ik kon twee dingen doen:
1. Zo snel mogelijk een baan zoeken om een vast inkomen te hebben en een huis te huren.
2. Op een andere manier wonen en mijn droom volgen om een eigen business op te bouwen.

Door te kiezen voor de tweede optie ben ik een grote angst aangegaan. En wat bleek? De wereld verging niet. Ik was nog steeds mezelf, ondanks dat ik niet genoeg geld had om maandelijkse huurkosten te betalen. Sterker nog, er viel een last van mijn schouders. Ik voelde me zo krachtig en open en dat ik de moed had om nieuwe avonturen aan te gaan. Sinds twee jaar woon ik fulltime in oppashuizen en ondanks dat ik ondertussen prima een huis had kunnen huren, kies ik ervoor om deze levensstijl voort te zetten.

Stop met piekeren

Wat levert het een hoop vrijheid en rust op, als je piekergedachten over ‘later’ los kunt laten. Hoe je dat doet?

Wees je bewust van de ‘wat als’-gedachten.
Bedenk de positieve versie van wat er zou kunnen gebeuren.
Bedenk dat beiden even ‘waar’ zijn. De negatieve versie is niet per se waarschijnlijker of ‘meer waar’ dan de positieve versie.
Sta open voor alles dat op je pad komt.

Je weet nooit wat er zal gebeuren, dus leg jezelf niet vast. Blijf open en wees nieuwsgierig naar alles wat zich aandient, dat is pas freedom.

Deze tekst is gebaseerd op een hoofdstuk uit Thuis zonder huis, lees er hier meer over.

Deze tekst werd eerder gepubliceerd op Lekker Leven Met Minder, de gids voor geluk, vrijheid en rijkdom.

Letterlijk luisteren levert een lichter leven op

Door Iris Schlagwein

[ BLOG ] Als twee mensen volledig langs elkaar heen lijken te praten, ligt het dan aan wat ze zeggen of hoe ze naar elkaar luisteren?

Een doodgewoon gesprek kan gauw escaleren, omdat beide personen zich niet gehoord voelen. Het lijkt alsof ze allebei een filter in hun oren hebben, waardoor woorden en zinnen vervormd binnenkomen. Dit filter kun je uit zetten door de techniek van letterlijk luisteren toe te passen.

Dit blog schreef ik speciaal voor Haagse Hoogvliegers.

Letterlijk luisteren

Stel: je hebt keihard gewerkt, overuren gemaakt en er alles aan gedaan om je deadline te halen. Doordat je afhankelijk was van anderen, heb je je project nét niet op tijd af kunnen maken. Je baalt er enorm van, het is niets voor jou. In gedachten verzonken sta je bij de koffieautomaat te dralen. Dan komt de directeur aangelopen. Terwijl hij koffie pakt zegt hij: “Je hebt je deadline niet gehaald, volgende keer moet je me eerder waarschuwen als het dreigt mis te gaan”.

Shit! Je baas is ontevreden met jouw werk. Hij vindt dat je het niet goed hebt aangepakt. Hij denkt vast dat je de kantjes ervan af loopt, of dat je niet betrokken genoeg bent. En volgende maand komt je functioneringsgesprek eraan… Het gevolg is dat je extra je best gaat doen. Tijdens het volgende project probeer je beter te letten op timing, hoe je communiceert en met wie. Je houdt je baas vaker op de hoogte doet er alles aan om te voorkomen dat hij weer zal zeggen dat je het verpest hebt.

Wacht even… verpest hebt?

Zei hij niet: “Je hebt je deadline niet gehaald, volgende keer moet je me eerder waarschuwen als het dreigt mis te gaan”? Blijkbaar zijn zijn woorden gekleurd door jouw filter bij je binnengekomen. Dit kun je voorkomen door anders te luisteren.

Verschillende manieren van luisteren

Luisteren kan op vele verschillende manieren. Bij Haagse Hoogvliegers leerde ik 4 luisterstijlen: inhoudsgericht (waar gaat het om?), relatiegericht (wat doet het met de ander?), tijdgericht (hoeveel tijd hebben we nog?) of handelingsgericht (wat kan/moet ik doen?) luisteren. Daarnaast kun je ook holistisch, transformerend en helend vanuit en naar verschillende “lichamen” luisteren: je/het mentale lichaam, je/het fysieke lichaam, je/het contextuele lichaam, je/het spirituele lichaam en je/het energetische lichaam.

Een aanvullende manier van luisteren, je zou het filterloos luisteren kunnen noemen, leerde ik vorige zomer, bij de 9-daagse training the School for the Work van Byron Katie. Door de woorden van je gesprekspartner letterlijk op te vatten, voorkom je dat jouw eigen filter de betekenis verdraaid.

Wat vertelt je baas daadwerkelijk?
Laten we de woorden van je baas nader bekijken. ‘Je hebt je deadline niet gehaald’ is een feit, daar kun je niet omheen. Het tweede deel: ‘volgende keer moet je me eerder waarschuwen als het dreigt mis te gaan’? is letterlijk genomen een opdracht: ‘waarschuw me op tijd’. Je hoeft in feite niet eens te antwoorden.

Hermeneutiek

Als je bereid bent letterlijk te luisteren, sta je open voor het horen van de ware betekenis van de woorden. Die kan bijvoorbeeld zijn: “Volgende keer moet je me eerder waarschuwen als het dreigt mis te gaan, dan kan ik je helpen. Ik zie dat je afhankelijk bent van anderen en daardoor de juiste informatie niet op tijd had. Wanneer ik vanuit mijn functie om dezelfde info vraag, gaat het vast sneller”. Het zou ook kunnen dat je leidinggevende een assistent voor je zou regelen. Of dat hij niets doet maar gewoon op de hoogte wil zijn. Het kan van alles betekenen. Maar één ding is zeker: je baas heeft met deze woorden geen oordeel geveld over jouw functioneren.

Hoe kun je letterlijk luisteren toepassen?

We maken vaak ons eigen verhaal van wat anderen zeggen. Dat heeft alles te maken met wat we van onszelf vinden. Een zin die Byron Katie tijdens the School vaak herhaalde is: ‘who would you be without your story?’ Deze vraag is op allerlei voorbeelden toe te passen. Voor dit verhaal zou ik ‘m vertalen als: ‘Wat hoor je, zonder jouw verhaal?’ Zonder jouw invullingen, inkleuringen, aannames of verwachtingen?

Probeer in verschillende gesprekken de woorden van de ander letterlijk op te vatten, uiteraard met uitzondering van gezegdes en uitdrukkingen (hoewel dat vast hilarische situaties op zal leveren: “Mijn naam is Haas”). Hiermee voorkom je dat de overtuigingen die je over jezelf en de wereld hebt, de woorden van de ander beïnvloeden. Dit is vooral behulpzaam als je je geïrriteerd of persoonlijk aangevallen voelt: wat zegt de ander echt? Gaat het eigenlijk wel over jou?

Wie zou je zijn zonder je verhaal?

Ik vind vaak dat ik niet verantwoordelijk genoeg ben. Dat is een oude en buitengewoon hardnekkige overtuiging. Het is onvoorstelbaar hoeveel in essentie neutrale opmerkingen me raken op dat vlak. Als mijn partner zegt: “Rij voorzichtig!” voel ik diep van binnen een steek. De gedachtes volgen elkaar snel op: natuurlijk rij ik voorzichtig!! – ik kan heus goed rijden!! – hoewel, ik haalde mijn rijbewijs pas bij de vierde keer afrijden – doelt hij nu op die boete van vorig jaar?! – zonde van het geld!! – ik heb deze maand nog niet genoeg verdiend!! – ik moet harder werken!! etc. En dat allemaal door één (lief bedoelde) opmerking van mijn partner, die hij waarschijnlijk meer uit gewoonte zegt, dan dat hij zich daadwerkelijk zorgen maakt over mijn rijstijl.

Als ik in deze situatie letterlijk zou luisteren verandert dat mijn hele gedachtegang, inclusief bijbehorend negatief gevoel. Zonder mijn ‘verhaal’ – mijn eigen innerlijke overtuiging om verantwoordelijker te moeten zijn – hoor ik een lieve afscheidsgroet en kan ik zijn opmerking beantwoorden met een vrolijk: “Zal ik doen!”

Wat hoor je als je letterlijk luistert?

Oefen er vandaag eens mee. Wanneer je letterlijk luistert, valt ineens op hoeveel vage zinnen mensen uiten. Je zult merken dat je vaker vragen gaat stellen, om duidelijk te krijgen wat de ander werkelijk bedoelt. Deze oprecht nieuwsgierige insteek maakt dat er een verhelderend, oprecht gesprek ontstaat. Met een lichter, leuker leven, betere zakelijke en persoonlijke relaties en resultaten tot gevolg.

De tekst in dit artikel is een fragment uit het boek Thuis zonder huis, dat ik momenteel schrijf in Thailand. Het gaat over vrijheid, minimalisme en jezelf zijn.