De Stervenden, 2025
Een deel van dit werk was tijdens de Atelierroute Den Bosch 2025 voor het eerst te zien. Het wordt geëxposeerd tijdens mijn Open Atelierdag op zaterdag 17 januari 2026.
De Stervenden
Waar het doodsportret in de zestiende eeuw een schilder-genre was, wordt het zien van een dode persoon of het nabij zijn bij sterven, tegenwoordig vaak liever vermeden. De onvoorspelbaarheid van een sterfproces en de bijbehorende uitingen van het loslaten van het leven, proberen we angstvallig te beheersen.
Als geestelijk verzorger in de verpleeghuiszorg ben ik regelmatig betrokken bij sterfgevallen; bij de mooiste en de lelijkste aspecten van doodgaan. Elk mens sterft op haar of zijn eigen manier, maar er zijn ook overeenkomsten.
Overstijgende levenskracht
Het fascineert me hoe de stervende innerlijk en uiterlijk steeds meer naar binnen keert, hoe daarmee de anatomie van een gezicht verandert, en hoe het onderscheid tussen een vrouwen- of mannengelaat steeds kleiner wordt.
In de dagen en uren voordat de laatste adem wordt uitgeblazen, zie ik de essentie van ons zijn door de fysieke verschijning van het gezicht heen breken.
Sterven is meerlagig. Een overstijgende levenskracht toont zich als rauwe lijfelijkheid. Het diep verborgene komt in alle hevigheid tevoorschijn. De worsteling tussen controle en overgave verraadt een bijna erotische drang naar eenheid.
Het tonen van de schoonheid van sterven heeft voor mij uiteindelijk een persoonlijke drijfveer: het is een poging om mijn herinnering aan een plots verlies een plek te geven.
Reageren? Mail naar info@irisschlagwein.nl.
Met dank aan...
Ik ben veel dank verschuldigd aan de deelnemers en makers van onderstaande documentaires. Hieruit maakte ik screenshots van beelden van de stervenden, als uitgangspunt voor de portretten.
portret 1 – Tijd om te sterven. Nachtzon media, 2017.
portret 2 – Tijd om te sterven. Nachtzon media, 2017.
portret 3 – Er mot helemaal niks, over leven, werken en sterven in een hospice. Omroep Zeeland, 2013.
portret 4 – CONTACT. Ron Visser. Worldvisuals Film, 2019.
portret 5 – Loslaten in Liefde. De Boeddhistische Blik, 2022.
Zelfportretten, 2025
